مهمترین تفاوت فیلمنامه های حرفه ای با بقیه فیلمنامه ها

ساختار داستان در سطح حرفه ای اسیر ساختار سه پرده ای ساده انگارانه نیست. در یک فیلمنامه حرفه ای همواره شخصیت اصلی درگیر طی طریق یادگیری و آموختن است. این سیر و سلوک گامهای متعددی را در برمی گیرد که با خطاهای شخصیت آغاز می شود.

تمهید مجموعه ای از نقاط عطف کاذب بیرونی برای توصیف مسیری که شخصیت می پیماید یا باید طی کند، چاره کار نیست.

دقت کنید که ما برخلاف تصور ساده انگارانه از ساختار سه پرده ای از درون به بیرون حرکت می کنیم. پیرنگ یعنی عملکرد شخصیت و پیشرفت شخصی او، پلات معنایی جز این ندارد.

جان تروپی/ منبع مجله فیلمنگار

یکی از کارهایی می توان برای درک بهتر این موضوع انجام داد توجه به عملکرد شخصیت و پیشرفت شخصی او هنگام دیدن فیلم های خوب و یا خواندن فیلمنامه ها است. به نظرم با این روش بهتر می توانیم این موضوع خیلی مهم فیلمنامه نویسی را درک کنیم و به کار ببندیم.

شکاف میان انتظار و نتیجه در فیلمنامه

برای خوب نوشتن باید بر واکنش ها تاکید کرد.(میان انتظارات و نتایج شکاف ایجاد نمایید)

رابرت مک کی کتاب راه داستان

اگر بخواهیم تمام اصول فیلمنامه نویسی را به لحاظ اهمیت تبه بندی کنیم به نظرم این اصل در رتبه اول  تمام آنها در رتبه اول و بقیه در رتبه های بعدی قرار می گیرند.

تقویت مهارت نوشتاری

یکی از بهترین و فعال ترین سایت های آموزش در زمینه نویسندگی ایرانی سایت آقای شاهین کلانتری است. این مطلب هم به قلم خود آقای کلانتری و از این سایت است. (لینک این سایت در قسمت پیوندها قرار دارد.)

چطور مهارت‌های نوشتاری خود را تقویت کنیم؟

شاهین کلانتری

پیش‌نوشت:

کتاب های جفری گیتومر شاید در نگاه اول بازاری به نظر برسند اما من همیشه نکات مفید و تازه‌ای را از آن‌ها آموخته‌ام. .بیشتر آثار گیتومر در حوزه فروش است، او تقریباً در تمام کتاب‌هایش از نوشتن به عنوان یکی از ابزارهای مهم موفقیت و ارتباط موثر یاد می‌کند. متن زیر را از کتاب "کیمیای فروش" او انتخاب کرده‌ام. اگر به دنبال کتاب سرگرم کننده و مفیدی درباره فروش هستید، حتماً این کتاب را مطالعه کنید.

اصل مطلب:

من نوشتن را از پدر و برادرم یاد گرفتم.این هم چند توصیه برای مهارت‌های نوشتاری:

-نوشته‌های نویسنده های بزرگ را بخوانید.

-هر روز تمرین کنید.

-نوشته‌های خود را یک روز بعد از نوشتن ویرایش کنید.

-برای خود یک ساختار انتخاب کنید

-سعی کنید به ندای درونی خود گوش کنید.

-توجه داشته باشید که اگر محتوای درونی یک نوشته مبتنی بر حقیقت و نظم باشد، قدرتمندتر است.

-قیدها، عبارت‌های ربطی و توصیفی را حذف کنید.

-شیوه‌ی بیان درستی را انتخاب کنید. شیوه‌ی من رک‌گویی  و مختصر نویسی است.

-به کلام خود، لحن مناسبی بدهید. لحن من مقتدارانه است.

-به ضمایری که به کار می‌گیرید، قدرت القا کنید.

-زبان محاوره را برای نوشتن انتخاب کنید و در بند قواعد دستور زبان نباشید.

-به نظر من باید همان‌طور که حرف می‌زنیم، بنویسیم.

-بین تحقیق و دانسته ها، من به دانسته‌ها معتقدم و بین شواهد و نظرها به نظرها اهمیت می‌دهم.

-برای نوشتن از کلماتی استفاده کنید که یک تصویر ذهنی را برای خواننده به همراه داشته باشد.

-از نوشتن پاراگراف‌های طولانی پرهیز کنید.

-اشکالی ندارد که از کلمات تکراری استفاده کنید، من به دفعات ...سر نخ اصلی… یا به این فکر کنید… را به کار می‌گیرم.

-برای تاکید بیشتر، بعضی از کلمات را درست‌تر و متمایز از بقیه‌ کلمات سطر بنویسید.

-سعی کنید در همان ابتدای نوشته ذهن خواننده را درگیر کنید. طرح یک پرسش یا بیان یک مطلب کوتاه ولی جذاب می‌تواند شروع خوبی باشد.

-در نیمه‌ی راه به خواننده انگیزه‌ کافی بدهید تا مطلب را ادامه دهد. نوشته‌ شما باید در پایان خنده بر لب خواننده بیاورد، او را به فکر فرو ببرد یا به انجام دادن کاری وادار کند. همیشه مطلب خود را با یک جمله‌ی تاثیر گذار به پایان ببرید.

نکته‌ مهم:

آنچه را نوشته‌اید، با صدای بلند بخوانید و ویرایش کنید. گفتارمان باید طنین خوشی هم داشته باشد.

یک روش فیلمنامه نویسی

یکی از راه های شروع فیلمنامه پیدا کردن یا خلق چند شخصیت است که آنها را تا حدودی هم می شناسیم و بعد کافیست آنها را کنار همدیگر قرار دهیم.

فرانک پیرسون( نویسنده فیلمنامه لوک خوش شانس، بعداز ظهرسگی و ستاره ای متولد میشود) : 

داستان از جایی شروع می شود که با شخصیتها و نیازها و انگیزه هایشان آغاز می کنیم و بعد آنها را کنار هم قرار می دهیم.

استعاره نویسی

یکی از مهارت های مهم نویسندگی و فیلمنامه نویسی مخصوصا نوشتن دیالوگ توانایی ساختن استعاره است.
اینکه ما می تونیم چیزهای مختلف و حتی نامربوط رو به همدیگه تشبیه کنیم یکی از توانایی های منحصربفرد ذهن ما انسانهاست و با پیشرفت تکنولوژی هنوز هم هیچ هوش مصنوعی قادر به انجام اینکار نیست.

 یکی از تمرینات خوبی که برای تقویت این مهارت وجود داره اینکه اول یه کلمه انتخاب می کنیم و بعد باهاش جمله زیر رو کامل می کنیم و بعد بهتره که وجه تشابهشونم بنویسیم.
برای مثال:

" کمال گرایی" مثل ...............است ............
کمال گرایی مثل عقاید خرافی است که مانع تجربه کردن کلی احساس خوب میشه.

دلیل وجود فیلمنامه های شعاری

این شما نیستید که که معنا را به داستان تحمیل می کنید بلکه داستان خود معنایش را بازمی گوید. یا به عبارتی کنش را از ایده بیرون نمی کشید بلکه ایده را از کنش می گیرید.

کتاب داستان نوشته رابرت مک کی

بنظرم این دقیقا برخلاف کار خیلی از دوستانی است که فیلمنامه می نویسند آنها می نشینند و برای مضمونی که در سر دارند شخصیت و یا کنش هایی طراحی می کنند.  برای همین است که شخصیت ها و کارهایشان در خیلی از فیلمنامه ها شعاری و غیر واقعی به نظر می رسند.

وقتی خسته شدی

وقتی خسته شدی؟ یک راند دیگر بازی کن

*یک راند دیگر مبارزه کن: وقتی پاهایت چنان خسته‌اند که یارای ایستادن نداری.
 
*یک راند دیگر مبارزه کن: وقتی بازوانت چنان خسته‌اند که قدرت گارد گرفتن نداری.
 
*یک راند دیگر مبارزه کن: وقتی که خون از دماغت جاریست و  چشمانت سیاهی می‌رود.
 
*یک راند دیگر مبارزه کن: وقتی  چنان خسته‌ای که آرزو می‌کنی حریف مشتی به چانه‌ات بزند و کار را تمام کند.
 
*یک راند دیگر مبارزه کن و به یاد داشته باش:
کسی که همواره یک راند دیگر مبارزه می‌کند، هرگز شکست نمی‌خورد.
 
-جیمز کوربت، بوکسر آمریکایی

-این آخری رو برای خودمون نوشتم.

☆ یک بار دیگه هم بازنویسی کن: وقتی که اونقدر روی فیلمنامه ات کار کردی که فکر می کنی دیگه از این بهتر نمیشه.

اصلی ترین فرق فیلمنامه نویسان حرفه ای و آماتور در تعداد دفعاتی است که کارشونو بازنویسی می کنند.

دو توصیه به فیلمنامه نویسان

دو اشتباه نویسندگان تازه کار:

1) فاش کردن خیلی زیاد و خیلی زود
2)خلق شخصیت های بیش از حد کامل و بی نقص

کتاب راه داستان نوشته کاترین آن جونز

بنظرم مورد دوم یعنی خلق شخصیت های بیش از حد کامل و بی نقص را در بین فیلمنامه های زیادی دیده می شود.